{"id":3166,"date":"2020-01-10T07:47:49","date_gmt":"2020-01-10T06:47:49","guid":{"rendered":"http:\/\/wolniodnudy.pl\/?p=3166"},"modified":"2020-01-10T08:09:42","modified_gmt":"2020-01-10T07:09:42","slug":"smaki-i-zapachy-madery","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wolniodnudy.pl\/index.php\/2020\/01\/10\/smaki-i-zapachy-madery\/","title":{"rendered":"Smaki i zapachy Madery"},"content":{"rendered":"

Na Mader\u0119 mo\u017cna uda\u0107 si\u0119 po to by pla\u017cowa\u0107, chodzi\u0107 po g\u00f3rach, odbywa\u0107 leniwe spacery, obserwowa\u0107 przyrod\u0119, poznawa\u0107 lokalne tradycje… a tak\u017ce by odnale\u017a\u0107 ciekawe smaki. Poza smakami i d\u017awi\u0119kami (szum oceanu, to oksymoron) Wyspa osza\u0142amia zapachem. Mnie kojarzy\u0107 b\u0119dzie si\u0119 z zapachem… eukaliptusa<\/strong>. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 turyst\u00f3w przyje\u017cd\u017caj\u0105c na Mader\u0119 zdaje sobie spraw\u0119 z obfito\u015bci w tym miejscu las\u00f3w wawrzynowych, ale pewnie ma\u0142o kto spodziewa si\u0119 tu pochodz\u0105cych z antypod\u00f3w drzew b\u0119d\u0105cych w naturze siedliskiem przesympatycznych nied\u017awiadk\u00f3w koala. Aromat tego drzewa jest niesamowity, a drzew na Wyspie jest bardzo du\u017co, wystarczy uda\u0107 si\u0119 w nieco wy\u017csze partie.<\/p>\n

\"\"<\/a> \"\"<\/a> Oto i drzewa wraz z szyszkami i kwiatami. W grudniu mo\u017cna obserwowa\u0107 jak szyszki si\u0119 otwieraj\u0105 ods\u0142aniaj\u0105c kwiaty.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Aby zatrzyma\u0107 ten cudowny aromat na nieco d\u0142u\u017cej przywioz\u0142am troch\u0119 li\u015bci i szyszek.
\nLi\u015bcie po prze\u0142amaniu wydzielaj\u0105 olejek. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich zala\u0142am spirytusem. Nalewka ju\u017c po kilku godzinach zrobi\u0142a si\u0119 niesamowicie zielona i pi\u0119knie pachnie.
\nNa Maderze mo\u017cna kupi\u0107 likier eukaliptusowy, ale dla mnie okaza\u0142 si\u0119 by\u0107 zbyt s\u0142odki (za to bardzo smaczny i pi\u0119knie pachn\u0105cy).
\nPicie nalewki mo\u017cna dodatkowo uzasadni\u0107 jej w\u0142a\u015bciwo\u015bciami leczniczymi;) Podobnie\u017c ma ona zastosowanie w leczeniu uk\u0142adu trawiennego i oddechowego (mo\u017ce by\u0107 stosowana w przezi\u0119bieniach, gdy\u017c dzia\u0142a wykrztu\u015bnie, a tak\u017ce rozgrzewaj\u0105co) oraz wp\u0142ywa na sen i na podtrzymanie dobrego nastroju (jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 nalewek?) , za\u015b zewn\u0119trznie dzia\u0142a znieczulaj\u0105co i przeciw\u015bwi\u0105dowo, stosowana mo\u017ce by\u0107 na rany i stany zapalne sk\u00f3ry (dzia\u0142a przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczne; dlatego przygotowuj\u0105 dwie wersje z cukrem i bez). Nalewka z eukaliptusa polecana jest r\u00f3wnie\u017c przy problemach neurologicznych, a dzi\u0119ki zawarto\u015bci cennego olejku eterycznego pozytywnie wp\u0142ywa na sen i utrzymanie dobrego nastroju. Niemal\u017ce lek na wszystko;)
\nA dodatkowo z szyszek mo\u017cna wyczarowa\u0107 herbatk\u0119. Jedna szyszka zalana szklank\u0105 wrz\u0105tku daje bezbarwny napar, kt\u00f3ry po chwili (po kilku minutach)… przenosi nas do eukaliptusowego lasu:)<\/p>\n

Wawrzyn<\/strong> nie ma r\u00f3wnie intensywnego zapachu, ale \u0142\u0105czy si\u0119 w interesuj\u0105c\u0105 kompozycj\u0119 wraz z eukaliptusem.
\nZielone, \u015bwie\u017ce li\u015bcie maj\u0105 aromat zdecydowanie silniejszy ni\u017c ich suszona wersja, co oczywi\u015bcie przek\u0142ada si\u0119 na przygotowane z ich u\u017cyciem potrawy (co zd\u0105\u017cy\u0142am sprawdzi\u0107 organoleptycznie;).<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

W grudniu na Maderze kwitn\u0105 tak\u017ce znane nam irysy, \u017conkile, hortensje, magnolie, egzotyczne strelicje, bia\u0142e kalie, agawa \u0142ab\u0119dzia szyja.
\nA ju\u017c na lotnisku witaj\u0105 wszechobecne aloesy z czerwonymi kwiatami.
\nW sadach bananowc\u00f3w, kt\u00f3rych na Wyspie s\u0105 hektary, mo\u017cna dostrzec tak\u017ce ich pi\u0119kne kwiaty olbrzymie kwiaty. W ogr\u00f3dkach za\u015b dojrzymy m.in. kwiaty passiflory, czyli marakui. Nie da si\u0119 przegapi\u0107 kwiat\u00f3w hibiskusa (ketmii zwanej tak\u017ce r\u00f3\u017c\u0105 chi\u0144sk\u0105).<\/p>\n

\"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a><\/p>\n

Za\u015b na drzewach mo\u017cna znale\u017a\u0107 dojrza\u0142e banany, marakuje, kiwi, czy papaje, a tak\u017ce mandarynki i pomara\u0144cze.<\/p>\n

\"\"<\/a> \"\"<\/a><\/p>\n

W\u015br\u00f3d bardziej egzotycznych owoc\u00f3w znajdziemy dojrzewaj\u0105ce owoce filodendrona<\/strong> (cena od 3 euro za sztuk\u0119 – poza Funchal, w stolicy cena jest znacznie wy\u017csza).
\nPo doczytaniu, \u017ce jego owoc w postaci niedojrza\u0142ej jest truj\u0105cy i bardzo dra\u017cni\u0105cy zdecydowa\u0142am si\u0119 na spr\u00f3bowanie tylko kawa\u0142ka. Smak faktycznie przypomina\u0142 ananasa, ale – by\u0107 mo\u017ce to kwestia si\u0142y sugestii – podra\u017cnia\u0142.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Kolejny z egzotycznych owoc\u00f3w, kt\u00f3ry znajdziecie na Wyspie, to dost\u0119pny\u00a0 czasami i w sklepach w Polsce owoc flaszowca peruwia\u0144skiego znany jako cherymoja<\/strong>.
\nWed\u0142ug mnie smaczna, ale… jest tyle innych przepysznych owoc\u00f3w…<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Oczywi\u015bcie Madera jest wysp\u0105 s\u0142yn\u0105c\u0105 z marakui<\/strong>, z tym, \u017ce w grudniu owoce te kosztuj\u0105 (w Funchal) prawie 20 euro za kg.
\nZamiast je je\u015b\u0107 pi\u0142am fantastyczny \u015bwie\u017co przyrz\u0105dzany sok z tych owoc\u00f3w (sumo do marakuja<\/strong>; cena za 200-250ml ok. 3 euro)<\/p>\n

By popr\u00f3bowa\u0107 owoc\u00f3w wybra\u0142am si\u0119 do Funchal na rynek Mercado dos Lavradores, kt\u00f3ry… niestety nieco mnie rozczarowa\u0142.
\nSpodziewa\u0142am si\u0119 rozleg\u0142ego rynku, a to raczej niewielkie i bardzo komercyjne miejsce.<\/p>\n

\"\"<\/a> \"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a>
\nB\u0119d\u0105c na Wyspie spr\u00f3bujcie poszuka\u0107 miejscowych ryneczk\u00f3w, gdzie ceny s\u0105 ni\u017csze, a sprzedawcy mniej… nachalni.
\nTaki ryneczek m.in. z owocami filodendrona znalaz\u0142am w Santanie.<\/p>\n

Poza owocami warto spr\u00f3bowa\u0107 r\u00f3\u017cnych alkoholi. Do wyboru mamy m.in. miejscowy drink zwany poncha<\/strong> [wymiawiana jako ponsza] przyrz\u0105dzany na bazie rumu z dodatkiem miodu i soku cytrynowego (albo soku z marakui) o mocy 20-25%, albo mocniejsz\u0105 jego wersj\u0119 poncha pescador.
\nMo\u017cecie si\u0119gn\u0105\u0107 po jeden z likier\u00f3w: eukaliptusowy, kasztanowy (w grudniu mo\u017cecie spr\u00f3bowa\u0107 na Wyspie tak\u017ce pieczonych kasztan\u00f3w), czy bananowy.
\nKolejnym z popularnych na Maderze alkoholi, a w\u0142a\u015bciwie drink\u00f3w, pitych w\u0142a\u015bnie w okresie \u015bwi\u0105tecznym, jest tim tam tum<\/strong>.
\nOto przepis na ten pachn\u0105cy \u015bliwkami i… ciasteczkami drink:<\/p>\n

1 cz\u0119\u015b\u0107 wody<\/div>\n
1 cz\u0119\u015b\u0107 s\u0142odkiej madery (pewnie mo\u017cna zast\u0105pi\u0107 \u0142atwiej dost\u0119pnym porto)<\/div>\n
1 cz\u0119\u015b\u0107 rumu (ew. w\u00f3dki)<\/div>\n
1 cz\u0119\u015b\u0107 cukru<\/div>\n
1\/4 cz\u0119\u015bci rodzynek<\/div>\n
1\/4 cz\u0119\u015bci \u015bliwek<\/div>\n
1\/8 cz\u0119\u015bci herbaty<\/div>\n
cynamon (na 1l 2 laski)<\/div>\n
wanilia (na 1l p\u00f3\u0142 laski)<\/div>\n

Wod\u0119 nale\u017cy zagotowa\u0107 razem z cukrem i owocami i zaparzy\u0107 w niej herbat\u0119, a nast\u0119pnie przestudzi\u0107 i doda\u0107 alkohol.
\nNast\u0119pnie nale\u017cy odstawi\u0107 w ch\u0142odne miejsce najlepiej na co najmniej tydzie\u0144.<\/p>\n

B\u0119d\u0105c na Wyspie nie mo\u017cna nie spr\u00f3bowa\u0107 wzmacnianego wina madera, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0119 jako s\u0142odkie, p\u00f3\u0142s\u0142odkie, p\u00f3\u0142wytrawne i wytrawne, mieszane i single z r\u00f3\u017cnych szczep\u00f3w, m\u0142ode i kilkuletnie – nic tylko pr\u00f3bowa\u0107, kt\u00f3re przypadnie Wam do gustu;)<\/p>\n

Z drink\u00f3w warto (naprawd\u0119 warto) spr\u00f3bowa\u0107 (w wersji alkoholowej lub bezalkoholowej) tego o wdzi\u0119cznej nazwie Nikita<\/strong>:<\/p>\n

szklanka soku ananasowego
\n3 ga\u0142ki lod\u00f3w waniliowych
\n0,5 szklanki piwa
\n0,5 szklanki bia\u0142ego wina
\nkawa\u0142ek ananasa (najlepiej \u015bwie\u017cego)
\n2 p\u0142askie \u0142y\u017ceczki cukru<\/p>\n

Sk\u0142adniki, poza lodami i ananasem miksujemy, serwujemy z kawa\u0142kiem ananasa i lodami<\/p>\n

Na Maderze znajdziecie tak\u017ce szeroki wyb\u00f3r wytwarzanych na wyspie rum\u00f3w.
\nTen bia\u0142y przepi\u0119knie pachnie, mnie osobi\u015bcie bardziej jednak smakuje ciemny, ale to kwestia gustu – ja amatork\u0105 rumu nie jestem.<\/p>\n

A co poza owocami i alkoholami?<\/p>\n

Have must jest espada, czyli pa\u0142asz, grillowany, sma\u017cony, na parze, a tak\u017ce w puszce (aczkolwiek ten ostatni tani nie jest ok. 12 euro za \u015bliczn\u0105, acz male\u0144k\u0105 puszk\u0119).
\nMnie jego smak nie zachwyci\u0142 (pr\u00f3bowa\u0142am kilku jego ods\u0142on, ale mo\u017ce nie trafi\u0142am dobrze, ryba ta jest bardzo delikatna, wed\u0142ug mnie zbyt delikatna;)<\/p>\n

\"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a><\/p>\n

B\u0119d\u0105c na Maderze warto natomiast spr\u00f3bowa\u0107 o\u015bmiornicy, krewetek, czy innych owoc\u00f3w morza.<\/p>\n

Z ciekawostek kulinarnych: na Wyspie wyst\u0119puj\u0105 dzikie grzyby, a w\u015br\u00f3d nich – co oczywiste – gatunki jadalne, ale… maderczycy ich nie jedz\u0105.
\nZamawiaj\u0105c spaghetti z dzikimi grzybami otrzymali\u015bmy – dobre sk\u0105din\u0105d – spaghetti z pieczarkami.<\/p>\n

Uda\u0142o mi si\u0119 spr\u00f3bowa\u0107 cukierk\u00f3w (karmelk\u00f3w) z nasionami fenku\u0142a (kopru w\u0142oskiego), kt\u00f3re smakowa\u0142y… jak any\u017ckowe.
\nOkazuje si\u0119 (cz\u0142owiek uczy si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie), \u017ce obie ro\u015bliny zawieraj\u0105 ten sam olejek – anetol.<\/p>\n

Z ciast mo\u017cecie spr\u00f3bowa\u0107 m.in. bolo del mel (o smaku piernika), albo sernik\u00f3w (nie powali\u0142y mnie, ale to te\u017c kwestia gustu i oczekiwa\u0144).<\/p>\n

Zachwyci\u0142 mnie natomiast tradycyjny chleb (troch\u0119 przypominaj\u0105cy w smaku pizz\u0119) przekrawany i smarowany mas\u0142em z czosnkiem (tak\u017ce z innymi dodatkami), serwowany na ciep\u0142o: bolo do caco.<\/p>\n

Na Wyspie jada si\u0119 zupy, m.in. zup\u0119 z rukwi wodnej.
\nNajcz\u0119\u015bciej s\u0105 to zupy typu krem (a\u00a0 przynajmniej takich mia\u0142am okazj\u0119 popr\u00f3bowa\u0107).
\nKocham zupy, wi\u0119c z przyjemno\u015bci\u0105 jad\u0142am je i tam, ale nie trafi\u0142am na \u017cadn\u0105, kt\u00f3r\u0105 chcia\u0142abym wprowadzi\u0107 do mojej kuchni.<\/p>\n

Na Maderze wegetacja przebiega inaczej ni\u017c u nas co wp\u0142ywa na smak owoc\u00f3w, czy warzyw. Najcz\u0119\u015bciej na plus, ale nie zawsze.
\nNa poni\u017cszym zdj\u0119ciu mo\u017cecie zobaczy\u0107 imponuj\u0105cej wielko\u015bci lubczyk, kt\u00f3rego aromat jest odwrotnie proporcjonalny do wielko\u015bci<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

10 dni na Wyspie, to troch\u0119 za ma\u0142o, by w pe\u0142ni rozkosztowa\u0107 si\u0119 w bogactwie smak\u00f3w i zapach\u00f3w.
\nDla mnie, na t\u0119 chwil\u0119, jest to wyspa pachn\u0105ca eukaliptusem, a do mojego menu trafia poza nalewk\u0105 eukaliptusow\u0105 i winem madera tak\u017ce drink Nikita i Tim tam Tum:)<\/p>\n

W przysz\u0142ym tygodniu kolejna ods\u0142ona, tym razem nie kulinarna, Madery.
\nA jutro zapraszam do Pary\u017ca<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na Mader\u0119 mo\u017cna uda\u0107 si\u0119 po to by pla\u017cowa\u0107, chodzi\u0107 po g\u00f3rach, odbywa\u0107 leniwe spacery, obserwowa\u0107 przyrod\u0119, poznawa\u0107 lokalne tradycje… a tak\u017ce […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3175,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[20,1,21],"tags":[1168,1165,1166,1167,1157,1164,1134,1163,1162,1160,1161],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wolniodnudy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3166"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wolniodnudy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wolniodnudy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wolniodnudy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wolniodnudy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3166"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/wolniodnudy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3166\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3242,"href":"https:\/\/wolniodnudy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3166\/revisions\/3242"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wolniodnudy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3175"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wolniodnudy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3166"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wolniodnudy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3166"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wolniodnudy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3166"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}